Halina Jędrzejewska (1926-2025)
Z przykrością informujemy, że w dniu 31 lipca 2025 r. zmarła ppłk. dr. Halina Wiesława Jędrzejewska.
Halina Jędrzejewska urodziła się w Warszawie dnia 19 października 1926 roku jako córka Mateusza Dudzika i Marii Dudzik ze Strzałków. Była uczennicą Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego przy ul. Wawelskiej w Warszawie i harcerką 3 Warszawskiej Drużyny Harcerek. Maturę zdała w ramach tajnych kompletów w lipcu 1944 roku, tuż przed rozpoczęciem Powstania Warszawskiego.
Do konspiracji przystąpiła w lipcu 1940 roku, początkowo jako harcerka 3 „Czerwonej” konspiracyjnej drużyny harcerek prowadzonej przez Marię Sawiczównę w ramach Szarych Szeregów, następnie w formacji Teren Młodzieży Konfederacji Narodu prowadzonej przez Mieczysława Józefa Kurzynę, ps. Miecz, Lipiński, późniejszego dowódcę plutonu „Mieczyków” KN w Batalionie „Czata 49”. Przysięgę przyjmowała od niej Halina Iwanicka ps. Małgorzata w mieszkaniu przy Uniwersyteckiej 1 (przyjęła pseudonim “Sławka”).
W okresie konspiracji odbyła przeszkolenie wojskowe oraz sanitarne. Brała udział w kolportażu pism podziemnych, przenoszeniu broni, organizowaniu kontaktów konspiracyjnych, obserwacji posterunków niemieckich, m. in. podczas próby uwolnienia zatrzymanego pchor. „Zygfryda” (22-24.06.1942). Wielokrotnie brała udział w akcjach małego sabotażu na terenie Warszawy. W marcu 1942 roku przeszła do pionu wojskowego organizacji Konfederacja Narodu, włączonej następnie w 1943 roku do Armii Krajowej, gdzie pełniła funkcję łączniczki dowództwa (Wydzielonej Grupy Uderzeniowej) Wojciecha Kętrzyńskiego.
Podczas Powstania Warszawskiego została przydzielona do Kedywu jako sanitariuszka patrolu sanitarnego oddanego do dyspozycji dowódcy batalionu „Miotła”, kpt. Franciszka Mazurkiewicza „Niebory” w zgrupowaniu „Radosław”. Po śmierci dowódcy została przydzielona do oddziału porucznika Michała Panasika „Szczęsnego” (batalion “Czata 49″ – pluton “Jerzyki”).
Brała udział we wszystkich walkach oddziału na Woli, Stawkach, Starym Mieście, desancie kanałowym do Śródmieścia, walkach na ul. Książęcej i na Czerniakowie, za co została dwukrotnie odznaczona Krzyżem Walecznych. Podczas walk była dwukrotnie ranna – 11.08.1944 r. w walkach na Stawkach, a 12.09 na ul. Książęcej. Przed końcem Powstania została awansowana do stopnia kaprala.
Po upadku Powstania wzięta do niewoli niemieckiej, osadzona początkowo w Stalagu X B Sandbostel, a następnie przewieziona do obozu jenieckiego dla kobiet-żołnierzy AK – Stalagu VI C w Oberlangen. Wyzwolona 12 kwietnia 1945 roku przez żołnierzy 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka, po uwolnieniu została przewieziona z grupą dziewcząt do Holandii, a następnie do Wielkiej Brytanii, skierowana od 21.06.1945 do 10.09.1946 do służby w armii polskiej pod dowództwem brytyjskim (służyła w Pomocniczej Lotniczej Służbie Kobiet (PLSK) w Polskich Siłach Lotniczych pod dowództwem brytyjskim - WAAF – ang. Women’s Auxiliary Air Force Service).
Po demobilizacji, w lipcu 1946 roku powróciła do Polski, gdzie już na jesieni 1946 r. podjęła studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego. W 1947 roku poślubiła ppor. Tadeusza Jędrzejewskiego ps. “Wszebor” - żołnierza batalionów “Miotła” i “Czata 49″, poznanego podczas walk powstańczych. Wówczas powróciła do rodzinnej Warszawy, gdzie kontynuowała studia na Uniwersytecie Warszawskim, uzyskując dyplom lekarza w lutym 1952 roku.
W maju 1952 rozpoczęła pracę w klinice ortopedycznej Akademii Medycznej w Warszawie, w której z poświęceniem pracowała bez przerw, aż do przejścia na emeryturę w 1987. W 1958 roku uzyskała specjalizację II stopnia w zakresie chirurgii urazowej i ortopedii, a w 1966 obroniła pracę doktorską. Po przejściu na emeryturę nadal pracowała jako lekarz specjalista w Lecznicy Spółdzielni Inwalidów „Inspol” (lata 1987-2000).
Po październiku 1956 roku włączyła się aktywnie do pracy społecznej w środowisku swego batalionu. Jej działalność zawsze była ukierunkowana na pomoc żyjącym koleżankom i kolegom oraz utrwalanie pamięci o poległych. Przez wiele lat była przewodniczącą Komisji Socjalnej Środowiska oraz społecznie leczyła i konsultowała jako specjalista, członków Związku Inwalidów Wojennych.
W czerwcu 1981 r. została wybrana do Prezydium Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD-u. W listopadzie 1994 r. wybrana do Zarządu Głównego Związku Powstańców Warszawskich, zaś w styczniu 1996 r. została powołana przez Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych do pracy w zespole konsultacyjno-doradczym do spraw szczególnej opieki zdrowotnej i socjalnej nad kombatantami.
W 2022 r. wybrana na funkcję prezesa Związku Powstańców Warszawskich. Była również członkiem Rady Muzeum Powstania Warszawskiego i wielkim jego przyjacielem.
Odznaczona m. in. Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, dwukrotnie Krzyżem Walecznych, a także Krzyżem Armii Krajowej, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Medalem za Warszawę 1939-1945, Krzyżem Partyzanckim. Uhonorowana została również Odznaką Honorową m. st. Warszawy Za Zasługi dla Warszawy. Od 2019 roku Honorowa Obywatelka Warszawy.
Odeszła 31 lipca, w 81 rocznicę Mobilizacji na Godzinę “W”. Oddana Warszawie i bohaterom Powstania Warszawskiego, odważna, ofiarna, niezłomna i bezkompromisowa.